Nawet osoby, które nie mają większego pojęcia o chwytach erystycznych zaczynają węszyć, że „coś jest nie tak”. I mają rację. Po „odkrywczych” stwierdzeniach, że chamstwo istnieje w Sieci (jakby gdzie indziej nie istniało) przyszła pora na dopuszczenie do głosu ludzi skrzywdzonych przez „chamów”. Przedstawienie na stronach Newsweek.pl historii Rafała Nosewicza ma za zadanie udowodnić, że chamstwo w Sieci potrafi być groźne.

Tyle tylko, że rozszerza jednocześnie pojęcie „chamstwa” na prześladowanie. Schopenhauer w swojej „Erystyce, czyli sztuce prowadzenia sporów” pisze o tym, jak stosować tego typu uogólnienia:

Rozszerzyć wypowiedź przeciwnika poza jej naturalną granicę, interpretować ją możliwie ogólnikowo, akceptować ją w jak najszerszym sensie i traktować przesadnie

Cytat ten  dedykuję dziennikarzom, którzy piszą teksty na tematy, o których nie mają większego pojęcia.

Z paszkwilami, plotkami, pomówieniami i kłamstwami miałem do czynienia wielokrotnie. Do redakcji dzwonili ludzie, przychodzili lokalni politycy, straszono mnie prokuraturą i policją, zarzucano cenzurę i samowolkę. Tak mniej więcej wygląda walka z chamstwem „po drugiej stronie”.

Żądanie czy sugerowanie wprowadzenia moderowania treści forów jest tak samo bezsensowne jak oczekiwanie, że w gazetach przestaną się ukazywać głupie artykuły.  Nie ma takiej możliwości – ani z punktu widzenia finansów, ani wzrostu zatrudnienia ani samej idei wolnego Internetu.

Praktyka w serwisach, w których pracowałem i w których pracują znajomi redaktorzy wygląda następująco. Zgodnie z Prawem Prasowym to wydawca jest odpowiedzialny za treści publikowane na stronach. Dlatego wszyscy wydawcy reagują na doniesienia o nadużyciu, publikacji nieprawdziwych informacji itp.

Co więcej – najczęściej na stronach zostały udostępnione narzędzia pozwalające na zgłoszenie różnego rodzaju nadużyć. Wielokrotnie sam radziłem osobom, które dzwoniły w tej sprawie, jakie kroki prawne należy podjąć. Wielokrotnie odmawiałem również usunięcia treści, które – w mniemaniu „pokrzywdzonych” – były obraźliwe.

Sprawa jak zwykle nie jest taka prosta. Z jednej strony barykady są pokrzywdzone osoby, z drugiej – rzesza internautów, która ocenia działania moderatora.  Rzadko zdarzały się sytuacje, kiedy „wilk był syty i owca cała”.

Szkalowanie, zakładanie fałszywych kont, publikacja danych osobowych oraz inne formy cyberbullyingu należą do rzadkości. A przede wszystkim nie są chamstwem – są wykroczeniami i przestępstwami. Sytuacja Rafała Nosewicza nie jest normalna. Większość internautów to ludzie o zdrowych zmysłach i – nawet jeśli rzucają mięsem – to nie zajmują się prześladowaniem innych osób.

Opierając się na własnych doświadczeniach, mogę powiedzieć, że rzadko zdarza się, aby osoba szykanująca innych w Sieci nie była powiązana ze swoją „ofiarą”. W gruncie rzeczy taka sytuacja zdarzyła mi się tylko raz. Zazwyczaj są to koledzy, współpracownicy, sąsiedzi – ludzie, którym najłatwiej się „narazić” – nawet nieświadomie.

Kolejna sprawa to osoby publiczne. Historia Doroty Świeniewicz jest doprawdy kuriozalna. Dla mnie świadczy to jedynie o tym, jak nisko ceni się polska siatkarka. Niestety – będąc osoba publiczną trzeba mieć przysłowiowy „twardy tyłek”. Każdy polityk , prezenter telewizyjny czy sportowiec jest „wystawiony na strzały”. Do tego trzeba się przyzwyczaić i robić swoje. Rezygnowanie z kariery dlatego, że jakaś – niewielka skądinąd – część polskich internautów stwierdziła, że Świeniewicz „nadaje się do garów”, „gra w picio-polo”, jest „wypaloną zawodniczką” jest zachowaniem idiotycznym. Jeśli z pojedynczego strzału robi się cała seria, najlepiej wydać oświadczenie lub najzwyczajniej w świecie zignorować. Efekt i tak będzie podobny.

Świeniewicz a Nosewicz

Różnica między przypadkiem Świeniewicz a Nosewicza jest gigantyczna. W pierwszym przypadku sportsmenkę ubodły płytkie, złośliwe i często chamskie komentarze – pojedyncze, emocjonalne i mało znaczące. W dodatku mające niewiele wspólnego z prawdą. Publika domaga się krwi, więc potrzebna była ofiara. Równie dobrze ludzie Ci mogli gwizdać z trybun lub wykupić ogłoszenie w ogólnopolskim dzienniku.

Druga sprawa jest już znacznie poważniejsza. To zamierzone, długotrwałe i groźne w skutkach podkopywanie opinii o człowieku. Zakładanie fałszywego konta na Naszej-Klasie, sfabrykowanie zdjęć, oskarżanie o dewiacje seksualne i posty na forum to efekt głębokiej nienawiści.  I właśnie w takim przypadku sprawę powinna przejąć prokuratura i wydawcy serwisu.  Poczynając od nieuprawnionego dostępu do serwisu po pomówienia. Z tym trzeba walczyć – podobnie jak z przemocą domową, znęcaniem się nad zwierzętami i pijanymi kierowcami.

Sąd nie wie, co to „Google”

Z tym, co spotkało Nosewicza można walczyć – odpowiednie narzędzia udostępniane użytkownikom internetu od kilku lat stały się standardem. Moim zdaniem problem tego typu sytuacji leży w braku świadomości prokuratorów, sędziów i prawników. Nie tak dawno tłumaczyłem „wysokiemu sądowi” czym jest… Google.

Katastrofalna nieznajomość niebezpieczeństw Sieci przekłada się na brak reakcji na internetowe szkalowanie.  To sytuacja analogiczna jak okrucieństwo wobec zwierząt – jeśli sprawca w końcu zostaje skazany,  najczęściej otrzymuje karę w zawieszeniu. To sygnał o bezkarności dla innych dewiantów – również tych internetowych.

Chamstwo jest głupie

Chamskie komentarze są płytkie a zawarte w nim obelgi najczęściej na  poziomie nastolatka. Nie jest przyjemne, ale z drugiej strony najczęściej nie wykracza poza granice praca. Wykracza poza granice dobrego smaku i wychowania. Niestety – tak jest i będzie. Chyba, że ograniczymy dostęp do internetu tylko dla osób w wyższym wykształceniem. Przykład Nosewicza  dowodzi, że to również jest bezsensowne.

Postulat „walki z chamstwem w Sieci” poprzez moderację jest zwyczajnie głupi. Przede wszystkim dlatego, że nieprzemyślany. Chamstwo w Sieci – powtarzam to raz jeszcze – najczęściej wynika z chamstwa w ogóle. Wynika również ze specyfiki Internetu, który rządzi się nieco innymi prawami.

Jeśli ktoś chce walczyć z chamami w Internecie, niech zacznie od picia piwa w miejscu publicznym, niesprzątania kup po psie, wyrzucania śmieci na ulicę, bazgrania po budynkach, przeklinania itd.  Jest chyba jasne, że tego nie uda się zlikwidować. Chamstwo w Sieci jest nie tyle niebezpieczne ile po prostu głupie – i znajduje się w mniejszości. Na dodatek można z nim walczyć w bardzo prosty sposób – istniejącym prawem. Większość ludzi stojących za komentarzami tego typu odpuści sobie na dźwięk słowa „prokurator”.

Do poczytania:
Internetowi prześladowcy to zwykli tchórze
Wirtualny lincz
Wirtualny lincz: nie tylko Świeniewicz
Lincz w Sieci: naprawiacze, ręce precz od internetu!
Chamstwo w Sieci – raport Wyborcza.pl

——————–

Photo by scol22

W Sieci pojawiła się kolejna akcja, która ma za zadanie namówić internautów, aby byli grzeczni, kulturalni i ogólnie mili. Moim zdaniem – bez sensu!

Zaczęło się od artykułu Jacka Żakowskiego (Polityka) zatytułowanego „Chamstwo hula w internecie”. Żakowski pochylił się nad losem wykpionej przez Internautów Doroty Świeniewicz i stwierdził w nim m.in. że :

internetową debatą na tematy społeczne, gospodarcze, polityczne i obyczajowe zawładnęła nieliczna, ale bardzo aktywna grupa chamów, debili, idiotów, nieuków i pospolitych nieokrzesanych głupków

Znów okazuje się, że w Internecie roi się od wariatów, chamów i prostaków, którzy tylko czekają aby wpisać swoje „ku” i „chu”. Akcja Internet bez ch@mstwa postawiła sobie za cel przemówienie polskim internautom do rozsądku.

Tylko czy twierdzenie, że w Internecie brak kultury jest nagminny a internauci to chamy ma jakikolwiek sens? Oczywiście! Podobnie jak twierdzenie, że większość kierowców to prostaki, że większość lekarzy to łapówkarze, że większość mieszkańców blokowisk to pijacy.

Osobiście nie wiem, jakie strony odwiedza pan Żakowski, ale z pewnością powinien więcej poczytać na temat psychologii tłumu. Wytykanie internetowi, że „gazety tak się nie zachowują” nie ma jakiegokolwiek sensu. Po pierwsze – pewnie nie starczyłoby stron na wydrukowanie korespondencji czytelników; po drugie – chamskie listy oraz e-maile, które przychodzą na adres redakcji po prostu się kasuje. Warto również poczytać o tzw. flames war czyli wojny na słowa. W dużym skrócie polega ona na tym, że internauci doprowadzają do przerodzenia się  dyskusji w „cyfrowy lincz”, w którym sama ofiara przestaje być ważna. Liczy się to, kto okaże się prawdziwym „hardcorem” (polecam nieśmiertelną „Psychologię internetu” Patricii Wallace)

Poza tym i – i tu również nie ma się co oszukiwać – to od polityki wydawców zależy jakich ludzi ściągają na swoje strony. Gonienie za sensacjami ma swoją cenę – w postaci chamskich internautów. Podobnie jak sprzedawanie tanich alkoholi w sklepie monopolowym.

Z drugiej strony Internet to specyficzne medium. Złudzenie anonimowości i bezkarności, w połączeniu z masowym odbiorem to gwarantowana recepta na pojawienie się przysłowiowego chama. Tylko czy to uprawnia Żakowskiego lub kogokolwiek innego do stwierdzenia, że Sieć to jedno wielkie, niekulturalne bagno?

Prawda jest jednak taka, że jedynymi osobami, do których trafi Internet bez ch@mstwa są… kulturalni internauci. Warto jednak zaznaczyć, że są kulturalni dlatego, że podobnie zachowują się w pracy, domu czy szkole. Ci, do których rzeczywiście powinny trafić „zacne hasła” najwyżej się z nich pośmieją.

Moim zdaniem Internet bez h@mastwa jest akcją dość płytką. Stworzenie „5 przykazań” dobrego zachowania :

· Myślę, CO piszę

· Myślę, DO KOGO piszę

· Myślę, Z KIM rozmawiam

· Myślę, JAK pisać

· Myślę DWA razy

oraz zamieszczenie buttonów do wklejenia na stronę świadczy co najmniej o braku pomysłu.

Kilka akcji tego typu już było. Wystarczy wspomnieć o Netykiecie czy Internauci na Poziomie. I co? I nic! A tak przy okazji, skoro media klasyczne są na poziomie, to dlaczego naczelny jednego z dzienników każe się userom „całować w d***ę”?